El caballero de las botas azules, un breve apuntamento

El caballero de las botas azules, subtitulado pola propia autora Cuento extraño, está protagonizado por un cabaleiro singular que viste unhas sorprendentes botas de cor azul. Este personaxe tentará cumplir a "misión" encomendada pola musa, que consistirá en realizar unha crítica despiadada da sociedade capitalista da época- as institucións, a dobre moral, o inmobilismo o parasitarismo social, as falsas apariencias ensalzando o traballo como o medio que dignifica ó ser humano Os personaxes femininos ocupan un plano central na novela. Rosalía nesta obra, como nas demais, realiza unha crítica esclarecedora do papel das mulleres establecido por esta sociedade, totalmente absurdo e subordinadas ó home, esclavas da moda e dos convencionalismos. A autora pretende facernos ver a necesidade da igualdade da muller, a necesidade da cultura e do traballo independentemente da clase social á que se pertenza. A muller debe aspirar a realizarse con independencia dos homes: 
                "-Pues bien, te diré todavía, porque te quiero, que si el matrimonio es cruz vale más andar sin cruz que con ella, que el buey suelto bien se lame y que para una boca basta una sopa" (Cap. IV)

Dinche o corazón na man

           O profesor Ramón Torrado na revista Casa da Gramática que edita o IES Virxe do Mar de Noia, publicaba o pasado ano un poema descoñecido de Rosalía de Castro co título "Dinche o corazón na man". Actualmente a Real Academia Galega vén de publicar unha edición que contén manuscritos autógrafos da propia Rosalía. Entre eles atópasse o manuscríto orixinal autógrafo do poema anteriormente citado xunto con outros manuscritos orixinais inéditos, descubertos pola profesora da Universidade de Barcelona María Xesús Lamas, Postrimerías, e que pertencerían a última obra poética da autora, En las orillas del Sar. O achádego é de grandísima importancia, xa que son moi poucos os textos autógrafos orixinais da autora, sendo copias unha grande parte deles.
        O poema "Dinche o corazón na man" presenta un diálogo entre dous mozos namorados e que está na liña dos poemas de Cantares Gallegos; é por tanto un texto de xuventude e probablemente iría pertencer a dita obra:

Dinche o corazón na man

Orixinal autógrafo
-Dinche o corazón na man
Dincho queridiño enteiro
Ca primeiriña esperanza
co pensamento primeiro.
Dincho cal neno que nase
De ilusións brancas cuberto
Caraveliño cerrado
ó teu calor dulce aberto.

-En solitarios herbales
Era rosiña escondida,
solo para ti prantada
Para ti solo nacida.
E coma frol sensitiva
Baixo outra man se pregaba,
E solo onda ti vivía
E de ti lonxe muchaba.

 Rosalía de Castro

Estudiando Rosalía

                 Rosalía de Castro ten publicada obra en galego e tamén en castelán, sendo esta última máis abundante. A seguir trazaremos unha guía dos seus libros desde unha perspectiva cronolóxica. Observaremos como desde a publicación da súa primeira obra, iranse sucedendo outras case cunha periodicidade anual, que só se verá interrumpida na década dos 70, na que só teremos a reedición da súa obra Cantares Gallegos.

A súa primeira obra é o poemario de carácter romántico La Flor publicado no ano 1857, en Madrid.
Lieders son textos publicados ó ano seguinte, en Vigo. Nestes textos a autora reflexiona sobre o papel da muller e o da muller escritora.
La hija del mar, en 1859, tamén en Vigo, aborda o tema da muller que non pode ser feliz.
En 1861 publica Flavio, en Madrid. Trátase dunha novela que afonda na psicoloxía dos personaxes. Flavio, o protagonista, é a encarnación do home romántico.
A mi madre é un longo poema dedicado á súa nai no ano 1862, ano da súa morte.
Cantares Gallegos, publicado no ano 1863, é o seu primeiro libro publicado integramente en galego. Trátase dunha obra de fondo contido social, que xira en torno a tres eixos centrais: primeiro a  reivindicación do idioma galego; en segundo lugar, denunciar a situación de marxinación social do pobo galego e a explotación que padece, especialmente as mulleres,  e en terceiro lugar, tratar de desmontar a mala imaxe que se tiña de Galiza na súa época.
En 1864, publica na prensa a obra en prosa Conto gallego, que se trata dun claro alegato a favor da muller.
Las literatas. Carta a Eduarda e El cadiceño, son composicións en prosa publicadas en Lugo en 1865. Ls literatas é un pequeno ensaio sobre as dificultades da muller escritora e dos prexuízos da sociedade decimonónica en contra desta. El cadiceño é unha denuncia das consecuencias de perda da identidade galega debidas á emigración.
En 1866, publica en Madrid Ruínas, novela de carácter realista.
El caballero de las botas azules é do ano seguinte (Lugo, 1867) e preséntanos a unha sociedade madrileña decadente, cando está a piques de suceder a Revolución de 1868. Moitos críticos teñen sinalado esta novela como a mellor das novelas rosalianas.
En 1872,  2ª edición de Cantares Gallegos
1880 é o ano da publicación de Follas Novas, coincidindo tamén coa publicación de Aires da miña terra de Manuel Curros Enríquez e Saudades Gallegas de  Valentín Lamas Carvajal
El primer loco, obra de 1881, presenta o tema da loucura á que conduce a frustración amorosa.
Neste mesmo ano publica artigos na prensa da época, como Costumbres gallegas.
Finalmente, un ano antes da súa morte, (1885)  a nosa autora publicará En las Orillas del Sar, en Madrid. Obra de carácter existencial e pesimista e na que segue presente o seu grande amor por Galicia.


Rosalía de Castro, 24 de febreiro, 1837

            177 anos pasaron xa desde o nacimento da nosa escritora, e desde entón a súa importancia dentro das nosas letras  non para de aumentar. O luns, 24 de febreiro, cumplirase un novo aniversario da autora e moitas e merecidas homenaxes terán lugar por toda Galicia, especialmente no ámbito académico. O obxectivo destas lembranzas de escritores é difundir as obras dos autores en particular e ademais potenciar  a literatura galega en xeral, e a propia lingua. A divulgación de autores sempre pode resultar motivador para que as persoas se acheguen ós nosos criadores. Rosalía merece todas as homenaxes por ter sido unha muller escritora nunha época en que ás mulleres estaban apartadas deste ámbito e ademais por  escribir e reivindicar unha lingua, a propia, que viña padecendo unha profunda marxinación e desprecio
desde séculos atrás. Ela venceu todas as barreiras e hoxe é a única escritora galega que ten proxección universal.

DECIMOS ROSALÍA
      Decimos Rosalía
i alcéndese un espello
na noite largacía

     Na noite ensimesmada
cai un orballo escuro
de auga lenta e calada.

    De auga lentade pranto:
os nosos ollos son fontes
de tanto chorar tanto

     De tanto vao láido,
polas serras e vales
pasa un vento ferido.

    Pasa un río entoldado,
que entoldou un tempo
de renuncia humildado.

    De renuncia está feito
o puñal que levamos
espetado no peito.

    Espetado en ringleiras
dos galegos que marchan
prás terras estranxeiras.

      Decimos rosalía
i o corazón da matria
sanra na noite fría.
                Celso Emilio Ferreiro

Martín Códax no 2014

O mar está presente na poesía de Martín Códax, o mar de Vigo. Pouco sabemos deste xograr do século XIII a quen os estudosos sitúan a Vigo como patria do autor. Vigo hai oito séculos era unha pequena aldea mariñeira. Na actualidade coñecemos de Códax sete poemas, sete cantigas, as únicas que se presentan tal e como foron compostas: co texto literario acompañado do texto musical. Afortunadamente o manuscrito que contiña as sete cantigas de Códax foi atopado hai cen anos  polo libreiro madrileño Pedro Vindel. quen en 1915, ó ano seguinte da súa descuberta,  publicou unha edición facsimil de só 10 exemplares. Actualmente o valiosísimo pergamiño está desde 1977 na biblioteca Morgan, en New York
Martín Códax é un dos poetas medievais que vai inspirar o movemento literario que coñecemos co nome de Neotravodorismo e que se inaugurou en 1933 co poemario Nao senlleira de Fermín Bouza-Brey.
Este xograr de Vigo é dos poetas galego-portugueses máis universalmente coñecidos. Hai traduccións das súas cantigas a diferentes linguas europeas como: inglés, francés, italiano, catalán, castelán, alemán, entre outras.

Ai ondas, que eu vin veer,            Ai ones, que a veure-us vinc,         Ai, ni ikustera nentorren ubinak       
se me saberedes dizer                  per cas em sabríeu dir                   esaten bazenegidaten
         porque tarda meu amigo          per què tarda el meu amic              zergatik tardatzen duen nire lagunak
         sen min?                                 sens mi?                                          ni gabe?


Hélas ondes, que je suis venue voir,       Ahi onde, che son venuta a vedere,     Ay waves, that I came to see,
si vous pouviez me dire                         se mi saprete dire                                might you say unto me
      pourquoi mon ami tarde                          perché tarda il mio amico                     Why my love lingers so
      sans moi?                                               senza di me?                                         away from me?

Felicitando o nadal


Haiku de inverno


O camiño branco da montaña

vaise
alongando
silencioso

e ninguén o alcanza.

MUNIELLOS EN EL HORIZONTE
Cada vez falta menos para la ruta del 6 de Abril
Un mapa y lo que cuenta un internauta de su experiencia en en Muniellos
Llegamos al puesto de información de Tablizas donde el guarda del parque nos explica un poco lo que vamos a ver y el terreno con el que nos vamos a encontrar, nos da una emisora y comenzamos la ruta. Esta prosigue en su mayor parte por un camino pedregoso, empezamos la subida y un poco después nos encontramos con un pequeño puente de madera por el que hay que cruzar. Caminando todos en grupo llegamos a una fuente donde aprovechamos para refrescarnos y cambiar el agua de los botes, no tardamos en encontrarnos con nieve a las orillas del camino, lo que nos deja ver un peculiar paisaje de primavera. También podemos oír gran variedad de aves y algún pájaro carpintero construyendo su nido. Mas adelante paramos en un pedrero para comer y observar al fondo unas montañas que todavía seguían nevadas.
Después de comer los más andarines suben a unos pequeños lagos con gran fama en Muniellos. Mientras, el resto, quedamos descansando y haciendo fotos para poder emprender el regreso en grupo. Esta parte es la más guapa, ya que caminamos por un sendero siempre al lado del río, rodeado de llamativas y verdosas hayas las cuales dan mucho resplandor al paisaje. Ya acabando la ruta tenemos que cruzar varios puentes de un lado al otro del rio para llegar al puesto de información del parque donde nos esperan. Una pasada.

De Xapón a Galicia


Hoxe (25/03/09) compartimos un tempo (que soubo a pouco) coa traductora xaponesa Mona Imai. Contounos entre outras cousas as dificultades da tradución da súa lingua á galega. Durante o tempo que durou a tertulia asomámonos como por unha xanela á sua cultura natal que ata hai pouco era moi lonxana para nós; autores,temas, sentimentos, gustos, modo de vivir, relixión, gastronomía ... afinidades e diferencias foron aparecendo da man de Mona, durante unha hora e media escasa que durou e que nos pareceu un instante.




O mércores 25 de marzo estará con nós Mona Imai, xaponesa e traductora. Imai ten traducido ao galego algúns dos traballos dos escritores tamén xaponeses Yasunari Kawabata, Banana Yoshimoto e Haruki Murakami entre outros. Precisamente acaba de ser presentada en Santiago a obra de Murakami Do que estou a falar cando falo de correr.

Os rumorosos atacan de novo

Vai chover e vai nevar;
vai, vai, vai
Voume mollar co orballo
allo, allo, allo
Voume poñer a cantar.

Tempo de Entroido


O ENTROIDO do latín "introitus", significa prólogo, introducción, comezo. O entroido anuncia o remate do inverno e o"comezo" da primavera. Esta celebración ten mestura de elementos cristiáns e pagáns. Vicente Risco via nel unha orixe moi antiga, e cría que proviña de asociacións segredas primitivas ou de vellos ritos sagrados das civilizacións ancestrais


Video Interesante